Westelijke Eilanden Wandeling Amsterdam
  • Alleen de beste stadswandelingen en fiets tours zijn te vinden op toursenstadswandelingen.nl. Ons team heeft deze routes al vele malen beproefd, en willen hun kennis graag met u delen.
  • Afstand:
    5.1 km
  • Gemiddelde tijdsduur:
    3 uur
  • smits koffiehuisvictoria hotel rondleiding jordaanhaarlemmersluis rondleiding jordaanWIC Huishaarlemmerpoort jordaan rondleidingwestelijke eilanden tours en rondleidingenwestelijke wandelingwestelijke eilanden jordaan rondleidingprinseneiland rondleiding jordaandrie haringenbrugzandhoek tours rondleidingenbrouwersgracht jordaan wandelingwapen van venetienkattegat jordaan rondleiding amsterdamcentraal station jordaan rondleiding
    We beginnen deze kleurrijke stadswandeling door hartje Mokum vanaf het Smits Koffiehuis. Het Smits Koffiehuis ( 1911 ) dankt haar bestaan aan de stoomtram, het koffiehuis was namelijk zowel het begin als het eindpunt van deze stoomtram. Deze tram maakte Amsterdam makkelijker bereikbaar voor de mensen uit het noorden van de Provincie. Toen in 1972 werd begonnen met de aanleg van de metrolijn, ( dezelfde metrolijn als van de Nieuwmarkt rellen ) is het Koffiehuis tot aan de grond toe afgebroken. Maar in 1980 hebben ze, na veel protesten van de Amsterdamse bevolking, het Koffiehuis in haar bijna oorspronkelijk staat weer herbouwd.
    Vanaf het Koffiehuis lopen we naar het Victoria Hotel. Het Victoria Hotel is ontworpen door de Duitse architect Johann Friedrich Henkenhaf ( tevens directeur van het Victoria Hotel ). In 1889 werd begonnen met de bouw maar voordat ze konden beginnen moesten de oorspronkelijke huizen worden opgekocht en gesloopt. Twee huisjes waren door de hoge vraagprijs uiteindelijk niet te kopen en hebben ze besloten het hotel er maar omheen te bouwen. Deze huisjes, nu in het bezit van het Hotel, bestaan nog steeds en zijn als je er naar kijkt ook echt een vreemde eend in de bijt. In 2001 is het Victoria Hotel aangewezen als beschermd monument. Bij dit Hotel slaan we links af richting de Nieuwezijds Voorburgwal. We lopen de Nieuwezijds Voorburgwal in en zodra we bij de Nieuwendijk zijn gaan we naar rechts en lopen we richting de Haarlemmersluis.
    De Haarlemmersluis is een onversneden stukje Amsterdamse geschiedenis, de eerste Haarlemmersluis werd gebouwd in 1601 en in 1681 vervangen door de huidige sluis. En op de plek waar de Haarlemmersluis nu staat stond tussen 1400 en 1600 een van de grote stadspoorten van Amsterdam. Als we naar links kijken hebben wij een prachtig uitzicht op de Ronde Lutherse kerk, ook wel de Nieuwe Lutherse kerk genoemd. De Ronde Lutherse Kerk werd in de loop van de Gouden Eeuw gebouwd om de Oude Lutherse kerk te ontzien, want door de enorme toestroom van mensen in de Gouden Eeuw was het in de Oude Lutherse kerk gewoon te druk geworden en werd er besloten dat er nog een Lutherse Kerk moest worden gebouwd. Deze kerk mocht alleen geen kerktoren hebben dus werd er besloten om er een koepelkerk van te maken.
    We lopen de Haarlemmerstraat in. Deze straat was oorspronkelijk het eerste gedeelte van de route van Amsterdam naar Haarlem. Als we de Haarlemmerstraat in lopen komen we langs het West-Indisch Huis op Herenmarkt 99. Het West-Indische Huis staat op de plek waar de eerste Haarlemmerpoort stond ( deze werd in 1617 gesloopt ). Het West-Indisch Huis was een het onderkomen voor het voormalige hoofdkwartier van de WIC ( de West-Indisch Compagnie ).
    Vervolgens lopen we door tot we bij de huidige Haarlemmerpoort zijn aangekomen. De Haarlemmerpoort is de vijfde Haarlemmerpoort die Amsterdam gekend heeft, elke poort werd iets meer Westelijk gebouwd. De Haarlemmerpoort is een architectonische mix van Griekse en Romeinse stijlen. In de poort is een inscriptie met; de Willemspoort te lezen. Dit is de Officiële benaming van deze poort ( de poort is namelijk een dag voor de inhuldiging van Koning Willem II geopend ). Tegenwoordig heeft de Harlemmerpoort haar oorspronkelijke functie verloren en dient het als woning. Vanaf de Haarlemmerpoort lopen we naar rechts en gaan onder het spoor door. We zijn op de Westelijke Eilanden beland. Tussen 1614 en 1615 werden de drie Westelijke Eilanden gebouwd namelijk het Bickerseiland, Prinseneiland en Realeneiland.
    De Westelijke Eilanden speelden een belangrijke rol in handel en industrie in de Gouden Eeuw. Door de steeds grotere opbloei van de Amsterdamse handel was er vanaf het einde van de 16e eeuw een grote behoefte en vraag naar nieuwe stukken land voor houtopslag en pakhuizen. Hout was in die tijd zeer belangrijk voor natuurlijk de huizenbouw maar zeker ook voor de bouw van schepen. Er werd in de Gouden Eeuw zo’n schip per dag gefabriceerd. De Westelijke eilanden was de plek waar de zware industrie van de 17e eeuw plaats vond. Er stonden scheepswerven waar vis, graan en zout werden opgeslagen. Zout was in die tijd een belangrijk conserveringsmiddel van bijvoorbeeld haring, want haring was natuurlijk niet weg te denken in het dieet van de 17e eeuwse Amsterdammers
    In 1800 waren er 125 pakhuizen op de Westelijke Eilanden en vanaf de 19e eeuw waren de Westelijke Eilanden een ‘hot spot’ voor kunstenaars. Jacob Olie was een van de eerste fotografen die deze monumentale pakhuizen op de gevoelige plaat legde. De Westelijke Eilanden werd tot ver in de vorige eeuw voor de industrie gebruikt maar na de jaren 70 werden veel scheepsfabrieken en pakhuizen vervangen door ‘’meer moderne gebouwen’’. Maar door grote inspanningen van de Amsterdamse bevolking kon uiteindelijk een halt worden geroepen tegen deze ‘’nieuwbouwdrift’’ van het toenmalige stadsbestuur
    We lopen de Sloterdijkbrug over en komen op het Prinseneiland. Het Prinseneiland was het kleinste Eiland en staat vol met pakhuizen. Bijna alle panden en pakhuizen hebben hijsbalken deze hijsbalken werden natuurlijk gebruikt om goederen omhoog te takelen maar wat je, zeker bij sommige pakhuizen, goed ziet is dat de gevels een beetje naar voren hellen. Dit komt niet door verzakken van deze huizen maar hebben dit is expres zo gedaan. Het verschijnsel heet op de vlucht bouwen want als je de gevel een klein beetje naar voren laat hellen vangt de voorkant van het huis minder water en bij regen hoef je de voorkant van je huis minder vaak te schilderen, als mooie bijkomstigheid wordt het op deze manier gemakkelijker om goederen omhoog te takelen
    Vervolgens lopen we de Galgenstraat, gaan we de Galgenbrug over en komen op het Bickerseiland. De vermogende Jan Bicker kocht in 1631 het hele eiland. Op dit eiland bouwde hij een groot aantal pakhuizen. Zelf verhuisde hij van de Keizersgracht naar een woning op de hoek van de Grote Bickersstraat. Het huis had een toren waar Jan Bicker graag in stond om een blik over zijn ‘landgoed’ te werpen. Helaas is het huis in 1700 gesloopt. In de gouden eeuw was het Bickerseiland het centrum voor scheepsbouw van Amsterdam
    We gaan de tweede straat naar links en lopen de Grote Bickersstraat in en als we de Drieharingenbrug over lopen belanden we op het Realeneiland. De naam van dit eiland komt van Reynier Reaal, een invloedrijke koopman die veel grond en huizen bezat op dit eiland. Het Realeneiland, heette oorspronkelijk het Achtereiland, dit Achtereiland werd gebruikt om goedkope grond aan haringvissers van buiten de stad beschikbaar te stellen. In 1648 werd er een haringpakkerij gebouwd voor de vermogende familie Reaal.
    We lopen rechtdoor tot we bij de Zandhoek komen. Dit gedeelte van de Westelijke Eiland werd gebruikt voor de handel in zand. Zand was namelijk zeer belangrijk in de Gouden Eeuw, het zand werd als ballast gebruikt voor de zeeschepen. Vanhier lopen we weer terug de Realengracht op tot we bij de Drieharingenbrug komen. Hier gaan we naar links en lopen weer helemaal terug tot we aan de andere kant van het spoort uitkomen. We lopen de Kleine Houtstraat in, deze gaat vervolgens over in de Nieuwe Wagenstraat, deze lopen we ook in tot we bij de Brouwersgracht uitkomen.
    De Brouwersgracht ia aangelegd tussen 1614 en 1620. Op de Brouwersgracht stonden voornamelijk veel bierbrouwerijen, vandaar ook de naam de Brouwersgracht.We gaan links de Brouwersgracht op en lopen deze door tot we bij de Prinsengracht zijn. Op de hoek Brouwersgracht Prinsengracht staat café Tieltje, de bijnaam van café Tieltje is het Papeneiland. Papen was vroeger een scheldnaam voor de Katholieken, na de Alteratie werd het namelijk voor de Katholieken verboden om hun geloof openlijk te belijden dus hielden de Katholieken verspreid in Amsterdam hun mis in schuilkerken. Tegenover dit café bevond zich een schuilkerk en volgens de legende liep er een geheime tunnel onder de Prinsengracht door van de kerk naar het Papeneiland.
    We lopen vanaf café Tieltje weer verder naar de Haarlemmersluis, deze steken we over en bij de Stromarkt gaan we naar rechts. Op nr. 9 staat het Wape van Venetiën. Het huis is bijna volledig gerestaureerd naar haar oorspronkelijke staat. In dit pand woonde ooit Hendrick Beerenburg, Beerenburg was een Amsterdammer die zijn geld verdiende met de koop en verkoop van kruiden. Dat deze kruiden gezond waren dat wisten de Amsterdammers maar gemengd met alcohol waren ze niet alleen gezond maar nog lekker ook. Hendrick was daarom druk aan de slag met het mengen van zijn ‘’geneeskrachtige kruiden’’ wat resulteerde in zijn kruidenbittertje genaamd Berenburg. Iedereen die denkt Hendrick liet zijn kruiden komen vanuit Venetië. Daarom prijkt boven in de gevel van het huis ook het Wapen van Venetiën, een geschenk van zijn buitenlandse handelspartners.
    We lopen door tot we bij het Kattegat zijn aangekomen. De naam Kattegat komt van een legende, volgens deze legende was de gracht die hier tot 1850 liep zo smal was dat er zelfs geen kat normaal doorheen kon lopen. Op nr. 4 en 6 staan nog twee kleine 17e eeuwse huisjes. Deze huizen waren gebouwd voor de zeepmaker Laurens. Jansz. Spiegel. We lopen het Kattegat uit en gaan naar links en lopen de Martelaarsgracht op. Waar deze tot de verbeelding sprekende naam vandaan komt is eigenlijk niet bekend. Volgens deskundigen komt deze naam van een huis dat hier ooit heeft gestaan met de afbeelding van een Martelaar erop. En als snel werd deze straat de straat met het huis met de Martelaar genoemd wat is verbasterd tot Martelaarsgracht
    Als we de Martelaarsgracht uitlopen zien we het Centraal Station in vol ornaat liggen en zijn we weer bij het beginpunt van onze stadswandeling aangekomen